Το βίαιο ξήλωμα της ηγεσίας του ΕΚΕΒΙ!

Παραθέτω εδώ το άρθρο της κας. Κάτριν Βελισσάρη, τ. διευθύντριας του ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου [Ελλάδος]), για το πρόσφατο, βίαιο, ξήλωμα ολόκληρης της διοίκησης του ΕΚΕΒΙ από τον Υφυπουργό Παιδείας κ. Τζαβάρα, με αφορμή ένα λάθος.

Έχουν γραφεί πάρα πολλά τις τελευταίες μέρες στις ελλαδικές εφημερίδες, έχουν υπάρξει πάμπολλες ανταλλαγές μεταξύ δημοσιογράφων, συγγραφέων και άλλων. Εμείς δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες εκ των έσω, η κοινή μας λογική όμως μπορεί να εισχωρήσει και να διαβάσει μεταξύ των γραμμών, και αυτή είναι η αφετηρία μας και η πρόσβασή μας στο θέμα.

Δεν θα σας κουράσω εδώ με λεπτομερή ανάλυση, θα το κάνω αλλού. Ούτως ή άλλως, το άρθρο της κας Κατρίν Βελισσάρη επαρκεί και απαντάει στα κύρια σημεία τα οποία αποτέλεσαν την αφορμή για το βίαιο, ακραίο ξήλωμα. Εγώ μόνο θα προσθέσω εδώ πέρα, συμπληρωματικά στα σημεία της κας Βελισσάρη, τα εξής:

Πρώτον: Πώς είναι δυνατόν να προχωρεί κανείς σε ξήλωμα ολόκληρης της ηγεσίας του ΕΚΕΒΙ, χωρίς να έχει γίνει μια έρευνα, χωρίς να έχει δοθεί πρώτα ο λόγος στην διοίκηση του ΕΚΕΒΙ για να δοθεί η ευκαιρία να δοθούν εξηγήσεις; Γίνεται ξήλωμα τέτοιου μεγέθους χωρίς μια στοιχειώδη έρευνα; Ξήλωμα πριν την έρευνα είναι πρωθύστερο και κατ’ επέκταση ηθικά και στρατηγικά ανώριμο.

Δεύτερον: Το να ξηλώνεις διαμιάς ολόκληρη την διοίκηση του ΕΚΕΒΙ είναι τεράστια ζημιά για το πολιτισμικό γίγνεσθαι. Ποιός αναλαμβάνει την ευθύνη; Υπάρχει κάποιο σχέδιο δράσης; Αν δεν υπάρχει σχέδιο, τότε το απότομο ξήλωμα είναι τουλάχιστον απερίσκεπτο, ως προς τις συνέπειες. Αν όμως προϋπήρχε σχέδιο ξηλώματος, τότε το ξήλωμα μυρίζει υστεροβουλία (δηλ. ήθελε ο νέος Υπουργός να βάλει τους δικούς του και έψαχνε αφορμές).

Τρίτον: Το ΕΚΕΒΙ, όπως εξηγεί και η κα. Βελισσάρη στο άρθρο της, δεν έκανε τίποτε περισσότερο, και τίποτε λιγότερο, από το να ακολουθήσει τις υποδείξεις της επιτροπής αξιολόγησης που από κοινού με το Υπουργείο καθόρισε. Αφενός: καμιά επιτροπή δεν είναι τέλεια, και καμιάς επιτροπής οι υποδείξεις δεν είναι θέσφατα. Αφετέρου όμως, άπαξ οι επιλογές μιας επιτροπής χρήσουν τέτοιας ακραίας και μηδενιστικής αντιμετώπισης, όπως έτυχαν οι συγκεκριμένες από το Υπουργείο που το ίδιο την συνεπέλεξε, τότε δημιουργείται κάκιστο προηγούμενο· μια κακόγουστη και παράξενη αντίφαση. Επιλέγεις εσύ ο ίδιος μια επιτροπή, λόγω επιστημοσύνης, και μετά έρχεσαι και βίαια αμφισβητείς και ακυρώνεις το αποτέλεσμα; Πού πάει η αρχική αναγνώριση της επιστημοσύνης που εσύ ο ίδιος της αναγνώρισες;

Τέταρτον: η επιτροπή αξιολόγησης των βιβλίων είχε συνταχθεί από κοινού με το ΕΚΕΒΙ και το ίδιο το Υπουργείο. Με την ίδια λογική, πρέπει να ξηλωθούν πάραυτα και άτομα του Υπουργείου; Ποιές οι ευθύνες των λειτουργών του Υπουργείου που συνεπέλεξαν την επιτροπή;

Πέμπτον: η κ. Βελισσάρη αναγνωρίζει ότι έγινε ένα λάθος. Όμως το λάθος δεν έχει αποδειχτεί ουσιώδες. Κι εδώ πρέπει να γίνει μια διάκριση: το λάθος ήταν δεοντολογικό. Όμως, η ουσία του πράγματος δεν είναι η δεοντολογία, ή, ας πούμε, το θεαθήναι και τα προσχήματα. Η ουσία δεν έχει καν θιγεί: Είναι τελικά τα βιβλία που επιλέγησαν καλά; Το άξιζαν; Αυτή είναι η ουσία. Ας μας πει κάποιος επιτέλους. Ας γίνει μια βιβλιοκρισία για τα βιβλία που αποτέλεσαν το μήλον της Έριδος.

Εν κατακλείδι: Πολύ πιο ύποπτο είναι στην κοινή λογική η ασύμμετρη αντίδραση του υφυπουργού, παρά το δεοντολογικό λάθος. Ας ζητηθούν εξηγήσεις και από τον υφυπουργό για την αψυχολόγητη πράξη του. Το ότι προχθές έγραψε στα Νέα, ότι τάχα είναι πολύ απλό, ο κρινόμενος δεν μπορεί να είναι και κριτής, ευχαριστούμε πολύ, γνωρίζουμε από δεοντολογία.

Αλλά τα βασικά δεν τα απαντήσατε κύριε Υφυπουργέ: Γιατί μια τόσο ασύμμετρη αντίδραση, χωρίς καμιά έρευνα; Επικαλείσθε την δεοντολογία για να δικαιολογήσετε μια πράξη η οποία πόρρω απέχει η ίδια από δεοντολογικές πρακτικές: διατάξατε τη διάλυση της ηγεσίας του ΕΚΕΒΙ διότι δεν κράτησε τις δεοντολογικές πρακτικές, ενώ εσείς ο ίδιος με περίεργη σπουδή και ταχύτητα διαγνώσατε ένα λάθος, βρήκατε ενόχους και διατάξατε την εσχάτη των ποινών, χωρίς έρευνα! Πόσο πιο αντιδεοντολογικό είναι αυτό που κάνατε εσείς;

Τα βιβλία που απετέλεσαν το μήλον της Έριδος, είναι καλά βιβλία; Αυτή έπρεπε να ήταν η αρχή.

«Η αποδόμηση είναι εύκολη, το χτίσιμο δύσκολο»

Η τ. διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου απαντά στον Κώστα Τζαβάρα

Της Κατρίν Βελισσάρη

Επειτα από μια εβδομάδα στη διάρκεια της οποίας χύθηκε πολύ μελάνι σχετικά με τον διαγωνισμό για την προμήθεια βιβλίων για το πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας στο Δημοτικό -κι ακούστηκαν σχεδόν όλα και ακόμη περισσότερα- θεωρώ απαραίτητο να ξεκαθαρίσω ορισμένα πράγματα.

Ο αν. υπουργός Πολιτισμού, κ. Κώστας Τζαβάρας, ζήτησε από τον πρόεδρο, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και από εμένα να υποβάλουμε την παραίτησή μας επειδή σεβαστήκαμε τις αποφάσεις μιας 9μελούς επιστημονικής επιτροπής. Μιας επιτροπής που ορίστηκε από κοινού από το υπουργείο Παιδείας και το ΕΚΕΒΙ για να κατευθύνει παιδαγωγικά αυτό το Πρόγραμμα και η οποία για ενάμιση χρόνο εργάστηκε άοκνα και άμισθα για να εμπνεύσει την αγάπη για την ανάγνωση στα παιδιά του Δημοτικού.

Ενα από τα πολλά τους καθήκοντα ήταν να επιλέξουν 500 βιβλία από ένα σύνολο 30.000 τίτλων. Επέλεξαν 500 καλά βιβλία, γραμμένα από 226 συγγραφείς, τα οποία έχουν εκδοθεί από 56 εκδοτικούς οίκους. Ουδείς αμφισβητεί ότι πρόκειται για καλά βιβλία. Οταν την προηγούμενη χρονιά ο Γάλλος υπουργός Παιδείας ζήτησε από την ομάδα που διοργανώνει την Παιδική Εκθεση Βιβλίου να καταρτίσει έναν τέτοιον κατάλογο, ξεσηκώθηκαν κι εκεί πολύ μεγάλες αντιδράσεις.

Δεκάδες επιστολές εκδοτών έφτασαν στο γραφείο του. Κι είναι απολύτως φυσιολογικό, μια και ισχύει το ίδιο παντού: οι εκδότες υπερασπίζονται τα βιβλία τους. Πώς όμως να χωρέσουν 30.000 βιβλία μέσα σε έναν κατάλογο 500 τίτλων! Οσον αφορά τη συμμετοχή δύο συγγραφέων στον κατάλογο, αναγνωρίζω ότι θα ήταν καλύτερα η Επιτροπή να μην είχε εντάξει τα βιβλία τους, και από την πλευρά μας να μην είχαμε σεβαστεί σε τέτοιο βαθμό, για μια φορά έστω, το δικαίωμα μιας επιτροπής να παίρνει η ίδια τις αποφάσεις της.

Σημαντικό όμως να σημειώσουμε ότι δεν υπάρχει οικονομικό όφελος άξιο λόγου για τους συγγραφείς που συμμετέχουν σ” αυτόν τον κατάλογο. Θα ωφεληθούν κατά μέσο όρο από τα δικαιώματα 100 € για κάθε βιβλίο τους.

Δεδομένου του πλαφόν των έξι (6) βιβλίων για όλους τους συγγραφείς που όρισε η Επιτροπή, ακριβώς για να μην υπάρχει οικονομικό διακύβευμα, είναι νομίζω σαφές ότι δεν έχουμε να κάνουμε με… Βατοπέδι. Ούτε καν με σκάνδαλο. Πρόκειται απλώς για ένα λάθος που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Εννοείται ότι σε μια πορεία μακράς διάρκειας ενδέχεται να γίνουν λάθη. Μόνον οι αδρανείς δεν κάνουν λάθη!

Οι αντιδράσεις ήταν μεγάλες. Η Εταιρεία Συγγραφέων έστειλε σκληρή απάντηση στον υπουργό, υπογραμμίζοντας ότι «σε μια περίοδο όπου οι καταγγελίες για σκάνδαλα είναι το ευκολότερο αλλά και το πιο επικίνδυνο των πραγμάτων, καθώς συνδυάζονται με το εμπόριο και τα παιχνίδια της θεαματικότητας και της αναγνωσιμότητας, τέτοιες άκριτες διώξεις πολλαπλασιάζουν τα φαινόμενα πολιτικού λαϊκισμού». Το σωματείο εκδοτών / βιβλιοπωλών (ΕΝΕΛΒΙ) ζήτησε την ανάκληση της απόφασης.

Το έργο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου είναι γνωστό. Εχτισε όλα αυτά τα χρόνια πολλά προγράμματα προς όφελος όλων: τη Βιβλιονέτ, που καταγράφει όλη τη βιβλιοπαραγωγή της χώρας (150.000 βιβλία on line). Οταν την παρέλαβα, πριν από 9 χρόνια, είχε 3.000 επισκέψεις τον μήνα, τώρα αριθμεί περισσότερες από 400.000, όλοι οι επαγγελματίες και οι φίλοι του βιβλίου την χρησιμοποιούν.

Ηταν γνωστό ότι δεν υπήρχαν στην Ελλάδα εκθέσεις βιβλίου ισάξιες των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Εμείς χτίσαμε την Εκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου της Αθήνας και τη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Δώσαμε τον λόγο στα νέα ταλέντα της χώρας δημιουργώντας με μεγάλη επιτυχία το Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, γιατί θεωρήσαμε ότι είναι σημαντικό για μια χώρα να αναγνωρίζει και να ενθαρρύνει τη νέα γενιά δημιουργών.

Λειτουργήσαμε προγράμματα για τους επαγγελματίες: «Συγγραφείς στα βιβλιοπωλεία», «Συγγραφείς στο εξωτερικό» (σημ. οι ξένοι φορείς επιλέγουν τους συγγραφείς), το «Φράσις», για τη στήριξη ελληνικών έργων στο εξωτερικό. Δημιουργήσαμε το δίκτυο Λεσχών Ανάγνωσης σε όλη την επικράτεια. Οργανώσαμε επετειακά προς τιμήν των μεγάλων συγγραφέων της χώρας. Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, η ποίηση ταξίδεψε με όλα τα ΜΜΜ (μετρό, τραμ, κ.λπ.).

Για τα παιδιά, οργανώσαμε εκατοντάδες επισκέψεις συγγραφέων στα σχολεία (σημ. τα σχολεία επιλέγουν τους συγγραφείς), δεκάδες ημερίδες, σεμινάρια για τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, δημιουργήσαμε την πρώτη ιστοσελίδα για παιδιά mikrosanagnostis.gr, το «παιδικό στούντιο» μέσω του οποίου συγγραφείς συνομιλούν με τους μαθητές ακόμη και των πιο απομακρυσμένων περιοχών, οργανώσαμε την πρόσκληση «Ελλάδα τιμώμενη χώρα» στις διεθνείς εκθέσεις της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Κίνας και της Σερβίας… και τόσα άλλα, όπως μελέτες, έρευνες, στατιστικές ή ακόμη τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Βιβλίου.

Ολα αυτά, με όραμα και στρατηγικό σχέδιο και με έναν προϋπολογισμό μόνον 1,5 εκατομμύριο, όταν η Γαλλία διαθέτει για το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου της 40 εκατομμύρια! Το μόνο σίγουρο είναι ότι μετατρέψαμε κάθε ευρώ σε έργο.

Εξι υπουργοί Πολιτισμού, από τον κ. Καραμανλή έως τον κ. Γερουλάνο, στήριξαν το έργο του ΕΚΕΒΙ, πέντε πρόεδροι Διοικητικού Συμβουλίου, από τον Δημήτρη Νόλλα, τον Πέτρο Μάρκαρη, τον Τάκη Θεοδωρόπουλο έως τον Θανάση Βαλτινό, και όλα τα μέλη του Δ.Σ. αγωνίστηκαν μαζί μου για να υπηρετήσουμε, σε πολύ δύσκολους καιρούς, μια πολιτική κοινού συμφέροντος για το βιβλίο, πέρα από προσωπικά και κλαδικά συμφέροντα (είχαμε υποβάλει, υπό την προεδρία του κ. Μάρκαρη, άλλο στρατηγικό σχέδιο, αλλά έμεινε στα συρτάρια του υπουργείου… Τώρα, υπό την προεδρία του κ. Βαλτινού, ετοιμάζαμε μαζί με τους εκπροσώπους των επαγγελματιών ένα 100σέλιδο νέο στρατηγικό σχέδιο προσαρμοσμένο στα νέα δεδομένα… Μας πρόλαβε ο υπουργός!)

Tο να θέλει ένας καινούργιος υπουργός να εγκαινιάσει μια νέα πολιτική για το βιβλίο, με νέα πρόσωπα, το θεωρώ απολύτως θεμιτό. Αντιθέτως, οι τρόποι που χρησιμοποίησε δεν ήταν. Δεν μας δέχθηκε, δεν μας άκουσε και ενημέρωσε τον Τύπο πριν από εμάς.

Πάντως, το ξέρουμε όλοι, η αποδόμηση είναι εύκολη, το χτίσιμο είναι δύσκολο!

Πηγή: http://www.efsyn.gr/?p=9341

Advertisements

About Christos Hadjioannou

http://www.ucd.ie/research/people/philosophy/drchristoshadjioannou/
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s