Ρέγκα και Βότκα

[Μετέφρασα το κυριακάτικο ρεπορτάζ του έγκυρου γερμανικού περιοδικού Spiegel για την Κύπρο, επειδή είναι σημαντικό να διαβαστεί από το κυπριακό κοινό. Χ.Χ.].

Οι Ευρωπαίοι θα υποστηρίξουν τις ετοιμόρροπες κυπριακές τράπεζες με δέκα δισεκατομμύρια Ευρώ. Μια απόρρητη έκθεση της Ο.Υ.Π. αποκαλύπτει ότι από την βοήθεια που θα λάβει η Κύπρος, περισσότερο από όλους θα επωφεληθούν πλούσιοι Ρώσοι, οι οποίοι έχουν τοποθετήσει το μαύρο τους χρήμα στο νησί της Μεσογείου.

Tην περασμένη Παρασκευή, ο ήλιος έλαμπε στον παράδεισο των Ρώσων, ο ουρανός ήταν γαλανός, οι φοινικιές στον παραλιακό πεζόδρομο λικνίζονταν από το απαλό αεράκι, και το θερμόμετρο ανέβηκε το μεσημέρι στους 29 βαθμούς. Όποιος ήθελε να αποδράσει από το κρύο και βροχερό φθινόπωρο της Μόσχας, μπορούσε να χαλαρώσει στη Λεμεσό. Εδώ, στα νότια παράλια της Κύπρου, μπορεί να ζήσει πολύ καλά ένας Ρώσος.

Οι μπουτίκ πωλούν γούνες ακόμα και το καλοκαίρι, στα εστιατόρια σερβίρονται αλατισμένη ρέγκα και βότκα. Τα διαμερίσματα κοντά στην αποβάθρα μπορούν να αγοραστούν από 300 χιλ. ευρώ και άνω, και οι πολυτελείς βίλες των εκατομμυρίων αφθονούν.

Στο πάρκο της Λεμεσού στέκει μια προτομή του Ρώσου ποιητή Πούσκιν. Υπάρχει ρωσικός ραδιοσταθμός, ρωσικές εφημερίδες, μια ρωσική ορθόδοξη εκκλησία, ιδιωτικά σχολεία που απονέμουν απολυτήρια του ρωσικού Υπουργείου Παιδείας, και επιγραφές στο κυριλλικό αλφάβητο. Ο ίδιος ο δήμαρχος Λεμεσού μιλά καλά ρωσικά αφού είχε σπουδάσει στη σοβιετική Μόσχα.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που δεν πρέπει να χωθεί: Όλα τα γιώτ, τα οποία είναι πολυτελή, ακόμα προσαράζουν σε ένα άσχημο παλιό λιμάνι. Όμως η λύση προβάλλει ήδη στον ορίζοντα. Η νέα μαρίνα της Λεμεσού είναι σχεδόν έτοιμη, και όποιος είχε ήδη επιδείξει ενδιαφέρον για μια από τις 650 θέσεις προσάραξης, είχε την ευκαιρία να προκρατήσει σε καλύτερη τιμή: αναλόγως του μήκους του σκάφους, μια θέση στη μαρίνα μπορεί να κοστίσει μέχρι και 150 000 ευρώ τον χρόνο.

Και όμως, υπάρχει ακόμα κάτι που ενοχλεί τους Ρώσους στη Λεμεσό. Ο παράδεισος απειλείται, η φιλόξενη χώρα είναι στην πραγματικότητα χρεωκοπημένη. Η οικονομία της Κύπρου είναι στενά συνδεδεμένη με της Ελλάδας. Η διαρκής κρίση στην Ελλάδα έχει καθηλώσει και τις οικονομικές δραστηριότητες της Κύπρου. Επιπλέον, οι τράπεζες του νησιού είχαν αγοράσει ελληνικά κρατικά ομόλογα αξίας ουκ ολίγων δισεκατομμυρίων, τα οποία τώρα δεν έχουν καμιά αξία. Τα πιστωτικά ιδρύματα αναγκάστηκαν ήδη να διαγράψουν ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεών τους, γεγονός που επανέφερε ανισορροπία στους ισολογισμούς τους.

Για αυτούς τους λόγους, η κυβέρνηση τoυ προέδρου Χριστόφια, που εδρεύει στη Λευκωσία, αποτάθηκε ήδη, προληπτικά από το καλοκαίρι, για βοήθεια στο ευρωπαϊκό ταμείο διάσωσης. Προηγουμένως, είχε προσφερθεί το ρωσικό κράτος και είχε δανείσει στην Κύπρο 2.5 δισεκατομμύρια Ευρώ. Τώρα, τα χρήματα αυτά έχουν εξαντληθεί, και ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαδιμήρ Πούτιν, διστάζει να παραχωρήσει χρήματα για ακόμα μια φορά, αυτή τη φορά ύψους πέντε δισεκατομμυρίων Ευρώ.

Τώρα πρέπει οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προσφέρουν στο άμεσο μέλλον δέκα δισεκατομμύρια Ευρώ, με αρωγό τη Γερμανία. Με αυτά τα χρήματα θα υποστηριχτούν οι κυπριακές τράπεζες. Η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ο υπουργός οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε (και οι δύο χριστιανοδημοκράτες), και οι Ευρωπαίοι εταίροι τους, βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δυσεπίλυτο δίλημμα, επειδή η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών (Ο.Υ.Π.) σε απόρρητη έκθεσή της εξηγεί ποιοί θα επωφεληθούν περισσότερο από τα δισεκατομμύρια των ευρωπαίων φορολογούμενων: Ρώσοι ολιγάρχες, επιχειρηματίες και μαφιόζοι, οι οποίοι έχουν αποθέσει στην Κύπρο το μαύρο τους χρήμα.

Φαίνεται ότι οι Ρώσοι δεν αγαπούν την Κύπρο μόνο για τον ωραίο καιρό της. Στην Κύπρο, οι υπεράκτιες εταιρείες είναι ακόμα ανώνυμες, οι τράπεζες σιωπούν, οι φόροι χαμηλοί. Οι συναλλαγές μαύρου χρήματος έχει καιρό που κάνει θραύση σε αυτό τον τόπο, και για τους κατοίκους της «Λίμασσολγκραντ» [Limassolgrad] όλα κυλούν ακόμα ομαλά.

Τα δισεκατομμύρια των Ευρωπαίων θα βοηθήσουν την χώρα, θα σταθεροποιήσουν τις επίμαχες βασικές συναλλαγές της, και ενδεχομένως να σώσουν και τη χώρα για τα επόμενα χρόνια. Αυτό έχει ήδη κακή φήμη στις Βρυξέλλες και στις υπόλοιπες πρωτεύουσες της Ε.Ε. Η Κύπρος και οι τράπεζές της θεωρούνται ως φορολογικές οάσεις και συντηρούν το ξέπλυμα χρήματος.

Από την άλλη πλευρά όμως, η μη παροχή βοήθειας δεν αποτελεί επιλογή. Η Άνγκελα Μέρκελ έχει ήδη δεσμευτεί στην θεωρία του Ντόμινο (δες SPIEGEL 37/2012), που στην προκειμένη περίπτωση έχει ως εξής: Όποιος αφήσει την Κύπρο στην μοίρα της, ρισκάρει την πτώση ολόκληρης της Ευρωζώνης. Θα μπορούσε να αποβεί σε μοιραίο μήνυμα για την οικονομική αγορά: πώς θα μπορέσουν οι ευρωπαίοι να σώσουν την Ισπανία ή την Ιταλία, αν δεν είναι ακόμα σε θέση να σώσουν ένα νάνο όπως την Κύπρο;

H ομοσπονδιακή κυβέρνηση βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Φαίνεται εξαναγκασμένη από υπέρτερους λόγους να λάβει αποφάσεις που μετά δυσκολίας μπορεί να δικαιολογήσει. Το πολιτικό ρίσκο είναι υψηλό. «Ένα πακέτο διάσωσης για την Κύπρο κουβαλά μια πιθανή σημαντική αναταραχή» ομολόγησε ένα στέλεχος της κυβέρνησης. Η Μέρκελ διατρέχει τον κίνδυνο να απαξιώσει ολόκληρη την ευρωπαϊκή της πολιτική με την βοήθεια προς την Κύπρο.

Οι Ευρωπαίοι μετά δυσκολίας μπορούν να επικαλεστούν άγνοια. Επειδή ακριβώς, η Ο.Υ.Π. ήδη ανέλυσε την κατάσταση στην Κύπρο και ακολούθως συζήτησε με τους εμπειρογνώμονες της Τρόικας, δηλ. τους εμπειρογνώμονες της Κομισιόν, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Οι λειτουργοί της Ο.Υ.Π. δεν μετέφεραν καλά νέα. Επισήμως, το κράτος της Κύπρου τηρεί όλες τις συμφωνίες για καταπολέμηση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, ως έχουν τεθεί από την Ε.Ε. και όπως προκύπτουν μέσα από διεθνείς συμβάσεις. Οι ενδεικνυόμενοι νόμοι έχουν ψηφιστεί και οι σχετικοί θεσμοί έχουν εγκαθιδρυθεί. Υπάρχουν όμως προβλήματα στην εφαρμογή. Οι κανονισμοί δεν τηρούνται επαρκώς. Οι Κύπριοι υπογράφουν μεν τα πάντα, παρέχουν διαβεβαιώσεις για πολλά, τηρούν όμως λίγα.

Το ξέπλυμα χρήματος διευκολύνεται μέσω γενναιόδωρων ευκαιριών που παρέχονται σε πλούσιους Ρώσους να αποκτήσουν την κυπριακή υπηκοότητα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Ο.Υ.Π., περίπου 80 ολιγάρχες έχουν ήδη αποκτήσει δι’ αυτής της οδού ελεύθερη πρόσβαση και δικαιώματα διαμονής σε ολόκληρη την Ε.E.

Μόνο μέσα στο 2011 έφυγαν από τη Ρωσία γύρω στα 80 δισεκατομμύρια αμερικανικά δολάρια. Ένα μεγάλος μέρος εξ αυτών, σύμφωνα πάντα με την Ο.Υ.Π., πέρασαν από την Κύπρο. Ρώσοι έχουν καταθέσει 26 δισεκατομμύρια δολάρια σε τράπεζες στην Κύπρο. Αυτό το ποσό είναι σαφώς μεγαλύτερο από την ετήσια οικονομική παραγωγή της χώρας (δες γραφική παράσταση στη σελίδα 21).

Οι αριθμοί προδίδουν το μέγεθος του προβλήματος. Η κυπριακή κυβέρνηση έχει στοιχηματίσει στο ότι οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να τους αρνηθούν την βοήθεια. Κατά τη συνάντηση των Ευρωπαίων Υπουργών Οικονομικών, ο Κύπριος απεσταλμένος αντέδρασε έξαλλα σε κριτική που δέχτηκε, και δήλωσε, εν τη παρουσία του προέδρου του Ευρωπαϊκού γκρουπ Ζαν-Κλοντ Γιούγκερ, ότι σε περίπτωση που υπάρξουν αμφιβολίες ως προς την βοήθεια, η χώρα του θα επιλύσει τα προβλήματά της ακόμα και χωρίς τους Ευρωπαίους και θα αποχωρήσει από τη νομισματική ένωση.

Η Ο.Υ.Π. θεωρεί ότι η δήλωση αυτή είναι μια απειλή άνευ περιεχομένου. Εκτός ευρωζώνης, το επιχειρηματικό μοντέλο της Κύπρου θα έχανε την ελκυστικότητά του. Τουναντίον, κατά την άποψη των μυστικών υπηρεσιών, αν η Κυπριακή Δημοκρατία υπεισέλθει υπό την προστασία του ταμείου διάσωσης και κρατήσει το Ευρώ, τότε θα προστατευθεί το ρωσικό μαύρο χρήμα από τα χρήματα των Γερμανών και άλλων Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Η Κύπρος αποτελεί από την δεκαετία του εβδομήντα μια φορολογική όαση. Αρχικά, οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές προσέλκυσαν πλοιοκτήτες, οι οποίοι ενέγραψαν τα πλοία τους στη Λεμεσό. Το μεγάλο μπαμ όμως ήρθε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Τα δισεκατομμύρια που δημιουργήθηκαν στην Σοβιετική Ένωση έψαξαν για ένα ασφαλές λιμάνι- το βρήκαν (και) στην Κύπρο. Οι Ρώσοι ολιγάρχες, επιχειρηματίες και μαφιόζοι, διοχέτευσαν τα κεφάλαιά τους σε κυπριακές εταιρείες, ούτως ώστε να τύχουν χαμηλότερης φορολόγησης, και ακολούθως, εν μέρη, να τα επενδύσουν πίσω στην πατρίδα τους.

To 2004 η Κύπρος έγινε πλήρες μέλος της Ε.Ε. και ύστερα από τριάμισι χρόνια η μικρή χώρα υιοθέτησε το Ευρώ. Και ξαφνικά, η Κύπρος έγινε της μόδας. Σήμερα υπάρχει τουλάχιστον ο διπλάσιος αριθμός εταιρειών στην Κύπρο, συγκριτικά με πριν την ένταξή της στην Ε.Ε. Παρόλο που η χώρα αναγκάστηκε πριν την ένταξή της στην Ε.Ε να κάνει πιο αυστηρούς τους κανονισμούς που αφορούσαν στο ξέπλυμα χρήματος, στην πράξη, σταμάτησαν μόνο οι εξόφθαλμες ανωμαλίες.

Έκτοτε, το κυπριακό επιχειρησιακό μοντέλο παραμένει ιδιαίτερα ελκυστικό. Η χώρα είναι μια φορολογική όαση εντός της Ε.Ε. ενώ ταυτόχρονα κατέχει και πιστοποιητικό φερεγγυότητας από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.), αφού φαινομενικά κάνει αρκετά για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος.

Λόγω αυτής της κατάστασης, η Κύπρος είχε αναφερθεί αρκετές φορές σε μια έκθεση που είχε ετοιμάσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την παρανομία στη Ρωσία. Και σε ένα υπόμνημα της Παγκόσμιας Τράπεζας που αφορούσε 150 διεθνείς περιπτώσεις διαφθοράς, πολλές από τις εταιρείες και τους λογαριασμούς που κατονομάστηκαν ενέπλεκαν την Κύπρο.

Η ευρωπαϊκή Κομισιόν είναι αβρή με το νέο της μέλος. Γερμανοί υπουργικοί λειτουργοί παραπονέθηκαν ότι η Κομισιόν ουδέποτε κάλεσε την Κύπρο με σοβαρότητα, να ασχοληθεί πιο επιστάμενα με το ξέπλυμα χρήματος και με το κλείσιμο φορολογικών τρυπών.

Στην περίπτωση της Κύπρου, επαναλαμβάνονται πολλά λάθη τα οποία έγιναν και με την Ελλάδα. Ενώ στην περίπτωση της Ελλάδας υπήρξε προθυμία να αγνοηθούν κραυγαλέες παραποιήσεις ισολογισμών, όταν η χώρα έγινε δεκτή στην Ευρωζώνη, στην περίπτωση της Κύπρου ενσωματώθηκε μια χώρα η οποία στην πράξη δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις ενός καθαρού χρηματοοικονομικού κέντρου.

Και τώρα, η συγκεκριμένη χώρα πρέπει να βοηθηθεί απλόχερα. Συγκριτικά με τα άλλα ευρωπαϊκά πακέτα διάσωσης, τα προγραμματισμένα δέκα δισεκατομμύρια Ευρώ για τις τράπεζες της Κύπρου είναι μια σταγόνα στον ωκεανό· πολιτικά όμως έχουν μεγάλη σημασία. Οι Γερμανοί φορολογούμενοι θα πρέπει να αναλάβουν πέραν των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ, και αυτό αποτελεί μια νέα πρόκληση για την καγκελάριο.

H Mέρκελ δυσκολεύεται ούτως ή άλλως να δικαιολογήσει τη νέα βοήθεια προς την Ελλάδα, επειδή η Αθήνα αποδείχτηκε ως αναξιόπιστος εταίρος, ο οποίος εφευρίσκει συνεχώς δικαιολογίες για τις αθετήσεις της. Τώρα η Μέρκελ πρέπει να αιτιολογήσει πληρωμές για μια χώρα της οποίας η ευημερία επίσης βασίζεται σε συναλλαγές με μαύρο χρήμα.

Από την βοήθεια δεν θα είναι μόνο οι υπάλληλοι, οι αγρότες και οι εργάτες, που θα βγουν κερδισμένοι, αλλά επίσης η κοινωνική τάξη νεόπλουτων μεταναστών, οι οποίοι ξεδιάντροπα επιδεικνύουν τον πλούτο τους – και οι οποίοι ουδόλως συμμετέχουν στα έξοδα που χρειάζονται για την ανακεφαλαιοποίηση της χώρας. Οι εταιρείες στην Κύπρο πληρώνουν φόρο μόνο δέκα τοις εκατόν.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (Σ.Κ.Γ.) είναι ξεκάθαρα αποφασισμένο, αυτή τη φορά τουλάχιστον, να στήσει την καγκελάριο στη γωνιά. Μέχρι πρότινος, οι Σοσιαλδημοκράτες υποστήριζαν την κυβερνητική γραμμή για την διάσωση του Ευρώ. Στην περίπτωση της Κύπρου όμως, επιθυμούν να αγκιστρώσουν την υποστήριξή τους σε προϋποθέσεις και όρους.

«Πριν συμφωνήσει το Σ.Κ.Γ. όπως δοθεί βοηθητικό δάνειο στην Κύπρο, πρέπει πρώτα να τεθεί επί τάπητος και να συζητηθεί το επιχειρηματικό μοντέλο της χώρας», δήλωσε στο Spiegel ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Σ.Κ.Γ., Κάρστεν Σνάιντερ. «Δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε τις ρωσικές καταθέσεις μαύρου χρήματος των κυπριακών τραπεζών, με τα χρήματα των Γερμανών φορολογούμενων». Ο χαμηλός συντελεστής εταιρικής φορολόγησης και η σιωπηρή έγκριση του ξεπλύματος χρήματος είναι για τους Σοσιαλδημοκράτες απαράδεκτο.

Η Μέρκελ λογικά δεν θα έχει πρόβλημα να υιοθετήσει τις απαιτήσεις του Σ.Κ.Γ. Θα καταφέρει όμως η καγκελάριος να τις προωθήσει και να τις επιβάλει; Αν δεν καταφέρει να τις επιβάλει, δεν θα πάρει τις αναγκαίες ψήφους της αντιπολίτευσης. Εξαρτάται από αυτές τις ψήφους, αφού από μόνη της δύσκολα θα έχει την πλειοψηφία με το μέρος της, και ειδικά για την περίπτωση της Κύπρου. Ένας στενός συνεργάτης της Μέρκελ περιέγραψε την άβολη κατάσταση ακολούθως: «Η Κύπρος δεν είναι οικονομικό πρόβλημα, αλλά ξεκάθαρα πολιτικό».

Πηγή: Der Spiegel
Ημερομηνία δημοσίευσης: 5 Νοεμβρίου 2012
Μετάφραση από τα γερμανικά: Χρίστος Χατζηιωάννου.   Επικοινωνία:C.Hadjioannou@sussex.ac.uk
http://sussex.academia.edu/ChristosHadjioannou
Συγγραφείς: Markus Dettmer & Christian Reiermann

Advertisements

About Christos Hadjioannou

http://www.ucd.ie/research/people/philosophy/drchristoshadjioannou/
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

3 Responses to Ρέγκα και Βότκα

  1. diafwnw sto oti to daneio pros tin kypro gia epanakefalaiopoiisi twn trapezwn 8a epofeli8oun oi rwssoi pou xeplenoun to mauro tous xrima…..stis kypriakes trapezes exoun kai oi kyprioi polites,ergazomenoi kai epixeirimaties ta lefta kai to aima tous,kai arketoi alloi eurwpaioi polites,anamesa tous kai germanoi epixeirimaties pou exoun edra tous tin kypro gia tis offshore tous etairies…ara oloi dikaiountai tis kata8eseis tous na min tis xasoun,..kai efoson i E.U. ofeilei na stirixei to trapeziko systima ka8e eurwpaikis xwras, na to kanei. dikaiwma tou kypriakou omws kratous na diatirei xamilo syntelesti forologias,kai na an8ei ws kratos paroxis ypiresiwn..ws mikro kratos auto ton stoxo ton petyxe dioti mono auto kinei tin oikonomia syn ton tourismo pou bebaia exei perissotero antagwnismo me alles xwrs mesogiakes……as mas afisoun loipon na anapneomen oi kyriarxoi tis eurwpis ysyxous.ektos an oregontai kai autoi ton fysiko mas plouto….

  2. Pingback: ΛΙΣΤΕΣ ΜΕ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΤΑΘΕΤΩΝ: Η ΛΑΘΟΣ ΑΡΧΗ | The spurious notes of Martyr Heineken

  3. Pingback: ΛΙΣΤΕΣ ΜΕ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΤΑΘΕΤΩΝ: Η ΛΑΘΟΣ ΑΡΧΗ | The spurious notes of Martyr Heineken

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s