Συζήτηση με θέμα τον Μαρξισμό και την ανάπτυξη

Χτες διεξήχθηκε στο IDS (International Development Studies) η πρώτη συζήτηση με θέμα τον Μαρξισμό και τα υφιστάμενα μοντέλα που χρησιμοποιούνται στο τμήμα μελετών Ανάπτυξης- ένα τμήμα που μελετά και εκπαιδεύει αυτούς που καταλήγουν να εργάζονται στον τομέα της ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο: projects διοχέτευσης κονδυλίων από τις “ανεπτυγμένες” στις “υπό ανάπτυξη” χώρες κοκ.

Το μίνι-συνέδριο ήταν αποτέλεσμα δικών μου προσπαθειών -εκ μέρους των φιλοσόφων- και περισσότερο κάποιου φίλου ακτιβιστή που σπουδάζει εκεί. Οφείλω να ομολογήσω ότι το βρήκα εξαιρετικά δύσκολο να πείσω τους συναδέλφους μου να βγούμε για πρώτη φορά έξω από τα “θεωρητικά νερά” μας και να συμμετέχουμε σε τέτοιου είδους συζήτηση. Στο τέλος λίγοι ήρθαν, αλλά τουλάχιστον αυτοί που ήρθαν προσέφεραν εύστοχες παρατηρήσεις. Ο δε συνάδελφος που έκανε την μικρή μαρξιστική ανάλυση έκανε εξαιρετική δουλειά (παρόλες τις ανησυχίες μου), θίγοντας μια πολύ κατάλληλη μαρξιστική πτυχή: την έννοια της “αξίας” και πώς αυτή εννοείται στον Μαρξ. Ανέπτυξα λίγο περισσότερο και εγώ, ακολουθώντας τον ειρμό του (πιστεύω), μιλώντας για το πώς ο μαρξισμός είναι περισσότερο μια μέθοδος διάγνωσης και προόδου, παρά ένα σετ προσδιορισμένων αξιών. Έκανα πάσα στους φοιτητές του IDS θίγοντας τες μεθόδους με τες οποίες εμείς οι “δυτικοί” στη ουσία “εξάγουμε” τες αξίες μας σε άλλους, εισάγοντας θύραθεν αξίες σε άλλες κουλτούρες, και έκανα το διαχωρισμό μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής προσέγγισης (immanent Vs external). Δυστυχώς δεν είδαν πού το έπαιρνα για να το διασυνδέσουν και να κάνουν μια αυτοκριτική. Μάλλον έφταιε και η συντονίστρια, η οποία ίσως οικειοποιήθηκε -κάπως περίεργα- τη συζήτηση για δικούς της σκοπούς.

Δυστυχώς η συζήτηση παρέμεινε σε επιφανειακό επίπεδο (κατά την άποψή μου).  Ή μάλλον: δεν απέκτησε το απαιτούμενο κριτικό μομέντουμ. Και δεν μιλώ για “ένταση” στο πόσο κάποιος υποστηρίζει με σθένος τον μαρξισμό ή το αντίθετο. Εννοώ: διάθεση για κριτική ανάλυση.

Σήμερα συναντηθήκαμε για να αξιολογήσουμε τη συζήτηση και να διοργανώσουμε την επόμενη συζήτηση. Μάλλον θα είμαι ένας εκ των κυρίων ομιλητών την επόμενη φορά, με θέμα είτε Νίτσε είτε Αριστοτέλη, για το θέμα της ευτυχίας/ολοκλήρωσης/ευδαιμονίας, κάτι τέτοιο. Συμφωνήσαμε να αλλάξουμε και την μορφή που διεξάγεται η όλη συζήτηση, ούτως ώστε να μην έχουμε το χαώδες αποτέλεσμα σωρείας μονολόγων, αλλά να υπάρξει ένα κτίσιμο και μια εμβάθυνση που να μπορεί να καρποφορήσει σε ουσιώδη κριτική.

Είμαι ευχαριστημένος από το γεγονός ότι για πρώτη φορά είχαμε φιλοσόφους να συμμετέχουν σε τέτοια συζήτηση, διατμηματική συζήτηση δηλαδή. Διότι είναι λάθος να είμαστε κλεισμένοι στο καβούκι μας. Αλλά είμαι και λίγο απογοητευμένος από την απουσία κάποιων και επίσης από τον τρόπο που η συντονίστρια διαχειρίστηκε τη ροή.

Αλλά είναι και η νοοτροπία του τμήματος τέτοια, που δεν είναι συνηθισμένα τα παιδιά αυτά (του IDS) σε δημόσιες αναλύσεις (η διαφορά φάνηκε: οι της φιλοσοφικής είμασταν πολύ πιο άνετοι στον τρόπο που μιλήσαμε και ανταλλάξαμε απόψεις σε κριτικό επίπεδο).

Βέβαια, όχι πως οι φιλόσοφοι είμαστε πάντα καλύτεροι. Σήμερα (το απόγευμα) είχαμε περίτρανο παράδειγμα ξεροκεφαλιάς από συνάδελφο: στο πλαίσιο εξεύρεσης θένατος για διοργάνωση συνεδρίου εδώ στο Σάσσεξ, έδωσε ρεσιτάλ αυταρχισμού (και αυτισμού και μουλαρίσιου πείσματος), επιμένοντας σε κάτι που οι υπόλοιποι τρεις διαφωνούμε. Στο τέλος είπε είτε γίνεται αυτό που θέλει, είτε δεν μπορεί να λάβει μέρος. Τρομερά ανοιχτόμυαλος και δημοκρατικός ο τύπος. Δεμν άκουσε τίποτε. Κάναμε τρεις φορές την ίδια συζήτηση, και τες τρεις φορές τρύπα στο νερό, σαν να μιλούμε του τοίχου. Για να δούμε πώς θα το διαχειριστούμε. Εγώ πάντως δεν μπορώ να επιμείνω και πολύ, ούτε να το παίξω πολύ δυναμικός, διότι δεν θα είμαι εδώ, η συμβολή μου θα είναι μόνο θεωρητική, σε επίπεδο αξιολόγησης των proposals. Γενικά θα είμαι απών, θα είμαι Γερμανία. Πάω για 7 μήνες στο πανεπιστήμιο Φράιε του Βερολίνου.

Advertisements

About Christos Hadjioannou

http://www.ucd.ie/research/people/philosophy/drchristoshadjioannou/
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s